Architectuurlessen rondom 3D-printen

Op Markenhage in Breda maken 22 leerlingen van verschillende leerjaren en niveaus kennis met 3D-modelleren op de computer. Zij krijgen les van Wouter van Niel en Erik Zonneveld van Architectuurlessen. In zes lessen onderzoeken de leerlingen wat de mogelijkheden en beperkingen zijn van een 3D-printer als middel in het ontwerpproces. Via de Subsidieregeling Maatwerk van Cultuurwinkel Breda is het de school gelukt om budget te krijgen voor dit pilot-project. Kunstbalie ging in gesprek met leerlingen en docenten van Markenhage en met een docent van Architectuurlessen.

“Ik vind het leuk om te doen. Het gaat ook steeds beter op de computer”, zegt een leerling. Een ander voegt toe: “We kunnen de 3D-printer ook na de lessen blijven gebruiken!”
Geconcentreerd zijn leerlingen van leerjaar 2-3-4 mavo/havo/vwo individueel aan het werk in het computerlokaal. Geregeld gaan er vingers de lucht in en beantwoorden de gastdocenten Wouter en Erik geduldig hun vragen.


Proces en vormenstudie
Alexander Vos van Markenhage: “Wij vinden het belangrijk dat de leerlingen dicht bij het proces zitten en dat ze niet alleen op de computer bezig zijn, maar ook kunnen zien wat ze gemaakt hebben. Daarom heeft onze school naast de aangeboden lessen een 3D-printer aangeschaft.” Femke Penninx van Markenhage vult aan: “Als een leerling straks kiest voor het examen Tekenen of Handvaardigheid dan kan daarbij ook de 3D-printer gebruikt worden.”
“Met 3D-printen ga je iets kleins printen wat op schaal is, maar je wilt er ook een opgave aan koppelen. De opdracht is gerelateerd aan het ‘herontwerpen’ van de vormentaal van onze gebouwde omgeving (architectuur). We gaan in op hoe je schaal kunt aanbrengen in de vorm door raampjes en deuren te plaatsen”, zegt Wouter van Architectuurlessen.
Femke: We hebben veel gebrainstormd. Je wilt het vertalen naar iets voor de leerling. Het is niet de bedoeling dat ze iets gaan namaken, het moet geen reproductie worden. Er moet een stukje creativiteit in zitten, een eigen ontwerp. Ze gaan onderzoeken wat een vorm nou eigenlijk is.”

Fusion360
Architectuurlessen heeft verschillende computerprogramma’s uitgeprobeerd en heeft gekozen voor Fusion360 van Autodesk. Wouter: “Leerlingen kunnen in dit programma redelijk intuïtief met vormen spelen. Je ziet direct de vormen, zonder dat je hoeft te beginnen met coördinaten. Leerlingen pikken het snel op. Een ander voordeel is dat je het online opslaat. Als leerlingen een account aanmaken, kunnen ze er thuis ook mee aan de slag gaan. Bovendien is de educatielicentie voor scholen gratis.”

Rol van de eigen docent
Alexander: “Wij volgen nu de les samen met de leerlingen, we observeren, maar zelf praktiseren is lastig. Er is wat lichtvaardig door ons naar gekeken. Zo van ‘dat doen we er wel even bij’. Maar alles is nieuw. We evalueren de pilot en dan kijken we of we het in het 2e jaar, volgend jaar, kunnen gaan herhalen in de verbeterde vorm. Zo hebben we bijvoorbeeld al aan Architectuurlessen gevraagd om voor de docenten een module te ontwikkelen waarin de docenten geïnstrueerd worden: een introductie van het programma, plus dat je de vaardigheid hebt om het zelf verder te ontwikkelen.”

Samenwerking
Alexander: “Het voordeel van Architectuurlessen is dat ze een professioneel aanbod hebben met een duidelijk programma, dat past bij het niveau van de leerlingen. Het is een aanvulling op het reguliere programma. Het project laat ook resultaat zien. Ze hebben niet een papieren programma zoals vaak bij andere aanbieders wordt aangeboden. Plus Architectuurlessen denkt mee in het gesprek. Zeker bij zo’n pilot is voor het iedereen zoeken. Bovendien zitten wij vast aan ons eigen programma, maar we willen iets extra’s doen en dan moet je zoeken naar ruimte, geld en tijd. Wat dat betreft hebben ze veel geduld en volharding gehad. Wat ik ook heel leuk vind is de samenwerking tussen Erik en Wouter, de beide gastdocenten. Er staan twee deskundigen, met ieder hun eigen expertise en taak, die goed hebben nagedacht over de opbouw van de les.”
Femke: “Ik vind het knap hoe Architectuurlessen de vertaling naar de leerling heeft gemaakt. De stappen zijn overzichtelijk. Vaak zie je dat alles in één keer komt. Nu was het voor de leerlingen praktisch en duidelijk en daardoor werken ze ook zo zelfstandig en zijn de vorderingen per les groot.’’

Tips
Alexander: “Haal bij dit soort projecten deskundigen in huis. Wij hebben op school te weinig kennis om dit zelf te doen. Vraag deskundigen die het computerprogramma kennen, een lesprogramma hebben, gewend zijn aan de doelgroep en goed kunnen verwoorden wat de bedoeling is. En als het mogelijk is, maak dan zeker gebruik van de Subsidieregeling Maatwerk van Cultuurwinkel Breda.”

 


Met dank aan Alexander Vos en Femke Penninx, docenten Tekenen/Handvaardigheid op Markenhage en aan Wouter van Niel van Architectuurlessen (www.architectuurlessen.nl)